Schoenen en leer in Waalwijk, van looierij tot Schoenenkwartier

Waalwijk ligt in de Langstraat, een Brabantse streek die al eeuwen leer looit en schoenen maakt. Dat verleden zie je terug in het Schoenenkwartier aan het Raadhuisplein, dat museum, werkplaats en kenniscentrum combineert en 20.000 objecten bewaart. Open van dinsdag tot en met zondag. Volwassenen betalen 16 euro (peildatum 16 oktober 2026).

Tentoonstellingsruimte in het Schoenenkwartier met een houten werktafel vol leer en een informatiebord over hoe een schoen gemaakt wordt
Foto: G.Lanting, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Waalwijk: blijf je slapen? Bekijk beschikbare hotels.

Gesponsorde link naar Expedia: wij kunnen een commissie ontvangen, voor jou kost het niets extra.
Hotels bekijken →

Peildatum van deze pagina: vrijdag 16 oktober 2026.

Waarom heet Waalwijk de schoenenstad?

De Langstraat is de streek tussen Geertruidenberg en 's-Hertogenbosch, met Waalwijk in het midden. Het gebied staat van oudsher bekend om leer en schoenen, schrijft het Schoenenkwartier. Lederwarenmaker Castelijn & Beerens zegt het iets anders. In Waalwijk wordt volgens het bedrijf al eeuwenlang leer gelooid, en daarom streken er ook schoen- en lederwarenfabrikanten neer.

Het raadhuis laat het letterlijk zien. Op het bordes van het gebouw uit 1932 staan twee levensgrote stenen beelden, een os en een koe, gemaakt door Lambertus Zijl. Volgens het Rijksmonumentenregister staan ze voor de band tussen Waalwijk, de veemarkt en de leerindustrie.

Hoe ging het met de schoenindustrie in de Langstraat?

Na een lange bloei kwam in de twintigste eeuw de krimp. In de jaren zestig en zeventig moesten veel leer- en schoenbedrijven in de regio sluiten, vertelt het Schoenenkwartier in de tentoonstelling Het Verhaal van de Langstraat. Wikipedia legt het begin van die neergang bij de komst van de Europese Economische Gemeenschap, eind jaren vijftig, en noemt 1965 als het laatste jaar waarin de Nederlandse schoenproductie nog groeide.

Helemaal verdwenen is de branche niet. Het museum wijst op de bedrijven in de regio die nog altijd met leer en schoenen werken, en op opleidingen en schoenontwerp. Volgens Wikipedia verschoof de nadruk van fabriek naar ontwerp en handel.

Een spoor van die tijd ligt in het landschap. De spoorlijn tussen Lage Zwaluwe en 's-Hertogenbosch, bijgenaamd de Halvezolenlijn, liep langs de schoenfabrieken van de Langstraat. De lijn sloot in 1972. De historische bruggen worden nu gebruikt door wandelaars en fietsers (Bronnen: European Heritage Awards en Wikipedia).

Wat is het Schoenenkwartier?

Het Schoenenkwartier is een schoenenmuseum, schoenenlab en kenniscentrum in één. Het zit sinds 2022 in een vleugel van het voormalige raadhuis van Waalwijk, het Krophollercomplex, dat architect Alexander Kropholler in de jaren dertig in fasen bouwde (Bronnen: Schoenenkwartier, Dezeen, Wikipedia). Het raadhuis is een rijksmonument.

De collectie telt 20.000 objecten, waarvan 13.000 schoenen. De oudste complete schoen is een houten trip van rond 1300. Het zwaartepunt ligt op de periode 1875 tot 1975, die het museum de gouden tijd van de Nederlandse schoenindustrie noemt. Er staan ook ontwerpen van Salvatore Ferragamo, Roger Vivier, Jan Jansen en United Nude.

Wat kun je er doen?

In Het Verhaal van de Langstraat staat een schoen van de Reus van Rotterdam, in maat 62.

Wat zijn de openingstijden en prijzen van het Schoenenkwartier?

Het Schoenenkwartier is open van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur. Op zaterdag, zondag en feestdagen is het open van 12.00 tot 17.00 uur, en op maandag dicht. Museum.nl geeft dezelfde tijden. Dicht zijn onder meer Nieuwjaarsdag, Koningsdag, Eerste Paasdag, Eerste Pinksterdag, Eerste Kerstdag en vrijdag 27 november 2026.

TicketPrijs
Volwassenen16,00 euro
Kinderen 4 tot en met 17 jaar9,00 euro
Kinderen 0 tot en met 3 jaargratis
Kaarthouders, onder meer Museumkaart, ICOM, CJP en studenten mbo, hbo en wozie de prijzenpagina

Bron is de prijzenpagina van het Schoenenkwartier, peildatum 16 oktober 2026. Een Museumkaart koop je ook aan de kassa, en die is direct geldig. Betalen gaat alleen met pin of contactloos.

Woensdag is extra aantrekkelijk. Op Waalwijk Woensdag mag je sinds januari 2026 gratis iemand meenemen; het goedkoopste ticket vervalt. Woensdag is ook de dag van de weekmarkt in het centrum.

Hoe kom je er?

Het adres is Raadhuisplein 1, 5141 KG Waalwijk. Parkeren kan aan de Taxandriaweg, voor een dagtarief van 4 euro. Met de bus reis je naar busstation Vredesplein, op tien minuten lopen. Let op de A59. Van 16 tot en met 26 oktober 2026 zijn de A59 en knooppunt Hooipolder dicht voor onderhoud; het museum noemt omleidingen via Raamsdonksveer en Tilburg.

Hoe begon het schoenenmuseum?

Schoenmaker en vakleraar Antoon Hendriks verzamelde vanaf de jaren dertig schoenen. In 1953 toonde hij zijn collectie op de SLEM-tentoonstelling (Schoen, Leder en Mode) in Waalwijk. Fabrikanten uit de regio richtten daarna een museum op, dat in 1954 opende in een klein pand aan de Kloosterwerf. Na drie verhuizingen kwam het in 2022 in het Krophollercomplex terecht (Bronnen: Schoenenkwartier en Wikipedia).

Wie is Castelijn & Beerens?

Castelijn & Beerens is een Waalwijks familiebedrijf in lederwaren. In 1945 begonnen meesterstikker Walter Castelijn en meestersnijder Marinus Beerens samen met leren riemen, handtassen en conferentiemappen. In 1964 bracht het bedrijf de Porto Quick uit, een portemonnee met een gepatenteerde magneetstrip om munten te sorteren. Het bedrijf is altijd in handen van de familie gebleven.

Veelgestelde vragen over schoenen en leer in Waalwijk

Wat kost een kaartje voor het Schoenenkwartier?

Een volwassene betaalt 16 euro en een kind van 4 tot en met 17 jaar 9 euro, inclusief speurtocht. Kinderen tot en met 3 jaar mogen gratis naar binnen. Voor houders van onder meer een Museumkaart, ICOM- of CJP-pas gelden aparte voorwaarden. Op woensdag neem je iemand gratis mee. Prijzen per 16 oktober 2026.

Is het Schoenenkwartier op maandag open?

Nee, op maandag is het Schoenenkwartier gesloten. Op maandagen die feestdag zijn, zoals Tweede Pinksterdag, en op maandag 28 december 2026 is het wel open, van 12.00 tot 17.00 uur. Van dinsdag tot en met vrijdag ben je welkom van 10.00 tot 17.00 uur, in het weekend en op feestdagen van 12.00 tot 17.00 uur.

Waar zat het oude schoenenmuseum van Waalwijk?

Het eerste museum opende in 1954 aan de Kloosterwerf in Waalwijk. Daarna verhuisde de collectie nog drie keer. Sinds 2022 heet het museum Schoenenkwartier en zit het in een vleugel van het voormalige raadhuis aan het Raadhuisplein. Wikipedia noemt als vorige naam het Nederlands Leder- en Schoenenmuseum.

Kun je in het Schoenenkwartier zelf iets maken?

Ja. Het museum organiseert workshops, zoals een leren tas maken in één dag, leren bloemen maken en pantoffels vilten van Nederlandse wol. Voor kinderen zijn er aparte workshops. Ontwerpers en studenten kunnen met een projectvoorstel in het Schoenenlab werken, met begeleiding en machines. Prijzen en data staan op de website.

Bronnen

  1. Schoenenkwartier, Openingstijden: schoenenkwartier.nl/openingstijden
  2. Schoenenkwartier, Entreeprijzen: schoenenkwartier.nl/entree-prijzen
  3. Schoenenkwartier, Adres en route: schoenenkwartier.nl/adres-route
  4. Schoenenkwartier, Geschiedenis: schoenenkwartier.nl/geschiedenis
  5. Schoenenkwartier, Collectie: schoenenkwartier.nl/collectie
  6. Schoenenkwartier, Het Verhaal van de Langstraat: schoenenkwartier.nl/het-verhaal-van-de-langstraat
  7. Schoenenkwartier, Schoenenlab: schoenenkwartier.nl/schoenenlab
  8. Schoenenkwartier, Workshops: schoenenkwartier.nl/te-doen/workshops
  9. Schoenenkwartier, Waalwijk Woensdag: schoenenkwartier.nl/waalwijk-woensdag
  10. Rijksmonumentenregister, monument 521817 (raadhuis): monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/pdf/521817
  11. Castelijn & Beerens, Historie: www.castelijnenbeerens.com/nl/service/historie
  12. Museum.nl, Het Schoenenkwartier (secundair): www.museum.nl/en/het-schoenenkwartier
  13. Dezeen, 4 september 2022 (secundair): www.dezeen.com/2022/09/04/civic-architects-schoenenkwartier-shoe-museum-waaliwijk
  14. Wikipedia, Schoenenkwartier (secundair): nl.wikipedia.org/wiki/Schoenenkwartier
  15. Wikipedia, Langstraat (streek) (secundair): nl.wikipedia.org/wiki/Langstraat_(streek)
  16. European Heritage Awards, Railway bridges in the Langstraat Region (secundair): www.europeanheritageawards.eu/winners/railway-bridges-langstraat-region-s-hertogenbosch-lage-zwaluwe

Alle bronnen geraadpleegd op 16 oktober 2026.

Laatst bijgewerkt: